Haber
El-Halil’de İsrail Baskısı: 3 Binden Fazla Filistinli Evinden Edildi, BM Etnik Temizlik Uyarısı Yaptı
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’nın El-Halil (Hebron) kentinde uyguladığı baskının etnik temizlik konusunda ciddi endişeler doğurduğunu söyledi ve toplu cezalandırmanın uluslararası hukukun ağır bir ihlali olduğunu vurguladı. BM’ye göre Batı Şeria’da 2026’da yerleşimci saldırıları rekor düzeye ulaştı; bir BM soruşturma komisyonu da İsrail’in Gazze’de soykırım işlemeye devam ettiğini açıkladı. İsrail raporu reddetti.
PS · El-Halil |
El-Halil’de Baskı ve Zorla Tahliye
Kaynağın Aktardığı
İsrail ordusunun işgal altındaki Batı Şeria’nın El-Halil (Hebron) kentinde başlattığı baskı nedeniyle evlerinden çıkarılan Filistinlilerin sayısı 3 bini aştı. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), El-Halil Belediyesi’nin verilerine dayanarak, İsrail güçlerinin cuma gününden bu yana 3 binden fazla kişiyi evlerinden tahliye ettiğini bildirdi. Baskı, cuma günü iki silahlı Filistinlinin El-Halil yakınlarındaki bir İsrail askerî kontrol noktasına ateş açarak iki askeri öldürmesi ve üç askeri yaralamasının ardından başladı; saldırganların ikisi de öldürüldü. [1][2]
Kaynağın Aktardığı
OCHA’ya göre tahliye edilenler, saldırganların da yaşadığı iki mahalleden çıkarıldı. Saldırının gerçekleştiği yerin yakınındaki evi yıkılan bir aile daha yerinden edildi; başka kişilere ait iş yerleri de yıkıldı. Evlerini terk etmek zorunda kalanların çoğu geçici olarak akrabalarının yanında kalıyor; en acil ihtiyaçları barınma, gıda ve nakit yardım. Etkilenen bölgede ve çevresinde 4.700 öğrencinin gittiği 11 okul bulunuyor. El-Halil vilayetinde 250 bin öğrencinin eğitim gördüğü yaklaşık 700 okul, ulaşım ve güvenlik kaygıları nedeniyle geçici olarak uzaktan eğitime geçti. İsrail’in bölgedeki kasabalar arasında Filistinlilerin hareketine getirdiği sıkı kısıtlamalar sürüyor. [2]
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri’nin Uyarısı
Kaynağın Aktardığı Resmî Tutum
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsrail’in El-Halil’deki “saldırgan operasyonunun” etnik temizlik konusunda ciddi endişelere yol açtığını söyledi. Türk’e göre evler ve iş yerleri yıkıldı, sakinlerin serbestçe hareket etmesi engellendi; sokağa çıkma kısıtlamaları birçok kişiyi evlerine ve yakın çevrelerine hapsetti. Türk, “Kapsamlı adımlar, gereksiz ve orantısız güç kullanımı konusunda ciddi endişeler doğuruyor; buna son verilmeli” dedi. İsrail hükümetinin üst düzey yetkililerinin açıklamalarının, uygulanan tedbirlerin cezalandırıcı nitelikte olduğunu ve korku salmayı amaçladığını gösterdiğini belirten Türk, bunun kabul edilemez olduğunu vurguladı. [1]
Kaynağın Aktardığı Resmî Tutum
Türk, yerinden edilen herkesin evine dönmesine izin verilmesini ve İsrail’in hukuka aykırı tahliyeler, yıkımlar ve bunların yol açtığı yerinden edilme için tazminat ödemesini istedi. “Toplu cezalandırma uluslararası hukukun ağır bir ihlalidir” diyen Türk, “Bütün mahalleleri boşaltma ve silme tehditleri de etnik temizlik konusunda ciddi endişeler doğuruyor” uyarısında bulundu. OCHA da Batı Şeria’daki Filistinlilerin korunması gerektiğini ve toplu cezalandırmanın uluslararası hukukta yasak olduğunu hatırlattı. [1]
Yerleşimci Saldırıları ve Gazze
Kaynağın Aktardığı
OCHA’ya göre yerleşimci saldırıları hafta sonu da Batı Şeria’nın genelinde sürdü ve zeytin hasadını sekteye uğrattı. 2026 başından bu yana can kaybına, yaralanmaya ya da mala zarara yol açan 2 binden fazla yerleşimci saldırısı kaydedildi; bu, kayıtların tutulduğu herhangi bir yıldakinden fazla. Gazze’de ise insani yardım kuruluşları, sözde “sarı hat” boyunca yaşayan Filistinli ailelerin kundaklama saldırılarıyla karşı karşıya kaldığını bildiriyor. BM ekipleri, Gazze kentinin Şucaiyye mahallesinde pazar gecesi çadırların ateşe verildiği yerde en az dokuz hanenin barınağını kaybettiğini tespit etti; aynı yerde geçen hafta çıkarılan bir başka yangın yaklaşık 200 aileyi yerinden etmişti. OCHA’ya göre cuma gününden bu yana Deyr el-Belah’taki bir BM tesisi ateş altına alındı; üç BM okulunun çevresinde ve bir BM konvoyunun yakınında da ayrı ayrı ateş açıldı. [2][1]
BM Soruşturma Komisyonu’nun Raporu
Kaynağın Aktardığı Resmî Tutum
BM İnsan Hakları Konseyi’nin 2021’de kurduğu ve BM personeli olmayan bağımsız uzmanlardan oluşan Doğu Kudüs Dahil İşgal Altındaki Filistin Toprakları ve İsrail Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu, BM Genel Kurulu’na sunduğu yeni raporda İsrail’in Filistinlilere karşı savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işlediğini, Gazze’de ise soykırım işlemeye devam ettiğini açıkladı. Rapora göre insanlığa karşı suçlar arasında işgal altındaki Filistin topraklarının tamamında imha, zulüm, işkence, tecavüz ve diğer cinsel şiddet biçimleri bulunuyor. Komisyon, Gazze’de İsrail makamlarının ve güçlerinin sözde ateşkesten sonra da Filistin halkını tamamen ya da kısmen yok etme kastıyla soykırım eylemleri işlemeye devam ettiğini tespit etti. [1]
Kaynağın Aktardığı Resmî Tutum
Komisyon Başkanı Srinivasan Muralidhar, Batı Şeria’da Filistinli sivillerin kasten öldürülüp yaralanmasının ve evlerin yıkılmasının, İsrail’in sorumluluğu sürekli reddetmesiyle birlikte, “Filistinlileri yok etmeye ve yerinden etmeye, yaşanamaz hayat koşulları dayatmaya yönelik daha geniş bir stratejinin parçası” olduğunu söyledi. İsrail ise bulguları reddetti. İsrail’in Cenevre’deki Daimî Temsilciliği raporu, “İsrail Devleti’ni şeytanlaştırmaya ve varlığını suç gibi göstermeye yönelik yanlış bilgilendirme kampanyasının bir başka tezahürü” olarak nitelendirdi. [1]
Editör Notu
Bu haberin dayandığı BM metinlerinde El-Halilli sakinlerin ya da Filistinli dinî ve sivil kurumların kendi açıklamalarına yer verilmiyor. İsrail hükümetinin El-Halil’deki uygulamalara ilişkin bir açıklaması da bu metinlerde yer almıyor; İsrail’in tutumu yalnızca Soruşturma Komisyonu’nun raporu için aktarılıyor.
DinAtlas Değerlendirmesi
DinAtlas Yorumu
DinAtlas’a göre El-Halil’de yaşananlar, iki askerin öldürüldüğü bir saldırının ardından binlerce sivilin yaşadığı mahallelerin topluca cezalandırılması anlamına geliyor. Saldırganların ikisi de öldürülmüşken evlerinden edilen 3 binden fazla insan, kapanan okullar ve yıkılan iş yerleri, BM’nin kendi ifadesiyle uluslararası hukukun ağır bir ihlali olan toplu cezalandırmanın somut yüzüdür. Müslümanların Hz. İbrahim’e nispetle El-Halil diye andığı bu kadim şehirde, BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri’nin etnik temizlik uyarısında bulunması, Filistinlilerin yurtlarında kalma hakkının ne kadar ciddi bir tehdit altında olduğunu gösteriyor. Rekor düzeydeki yerleşimci saldırıları ve Soruşturma Komisyonu’nun Gazze’ye ilişkin bulguları da aynı tabloyu tamamlıyor. DinAtlas, insan onuru, can güvenliği ve yurdunda yaşama hakkının ölçüsüyle, yerinden edilenlerin evlerine dönmesini, yıkımların tazmin edilmesini ve sivillerin korunmasını gerekli görüyor; El-Halil’deki gelişmeleri ve etkilenenlerin kendi seslerini izlemeye devam edecek. [1][2]
İlgili Sayfalar
Kaynaklar2
Her paragraf, ne tür bir ifade olduğunu ve hangi kaynağa dayandığını gösterir.
West Bank: Hebron crackdown displaces thousands, Türk warns of ethnic cleansing
https://news.un.org/en/story/2026/10/1168672
Kullanım Dayanağı: Olgular ve tutumlar kaynak gösterilerek kendi sözlerimizle aktarılır; kısa ifadeler çeviri olarak alıntılanır (UrhG § 51).
Today's top news: Yemen, Occupied Palestinian Territory, Sudan, Democratic Republic of the Congo
Kullanım Dayanağı: Olgular ve tutumlar kaynak gösterilerek kendi sözlerimizle aktarılır; kısa ifadeler çeviri olarak alıntılanır (UrhG § 51).