Haber
Hindistan’da Din Özgürlüğüne Darbe: Müslümanlar Hindu Hac Yolu İçin Tarihi Camilerinin Bir Bölümünü Kendi Elleriyle Yıkmak Zorunda Kaldı
Ujjain’de Vakıf Olarak Kayıtlı Şahi Mescid’in Bir Bölümü Simhastha Festivali İçin Söküldü, Minaresi Caminin Üzerine Çöktü; Cemaat Temsilcileri Sırada Başka Camilerin Olduğunu Söylüyor
Hindistan · Ujjain |
Minarenin Çöküşü
Kaynağın Aktardığı
Hindistan’ın Madhya Pradesh eyaletindeki Ujjain kentinde bulunan tarihi Şahi Mescid’in yaklaşık 37 metrelik minaresi, 1 Ekim Perşembe günü sökülürken caminin üzerine çöktü. Maktoob’a göre kubbe ve birinci kat zarar gördü; cami yönetimine göre iki kat kullanılamaz hâle geldi. Yaralanan olmadı. [3][5][4]
Kaynağın Aktardığı Topluluk Görüşü
Ujjain Şehir Kadısı Halikurrahman, “Bugün derinden üzgün ve kırgınız. Olanlar talihsizlik ve unutmamız çok zor olacak” dedi. Kadı’ya göre cemaat işi kendisi yürütüyor ve minarenin indirilmesinde yönetime yardım ediyordu; yönetimin getirdiği makinenin kayışı koptu. Kadı, cemaate sükûnet çağrısı yaptı ve hasarın kısa sürede onarılacağını söyledi. [3]
Kaynağın Aktardığı Topluluk Görüşü
Cami yönetimi, sökümü dikkatle yapabilmek için bölge yöneticisinden sekiz gün süre istediklerini ama talebin kabul edilmediğini, çalışmanın aceleye getirildiğini söyledi ve olayın soruşturulmasını istedi. Maktoob’a konuşan bir sakin, minareyi elle sökmeyi önerdiklerini, yönetimin “yukarıdan baskı” gerekçesiyle bunu reddettiğini anlattı ve yaşananı “açık bir ihanet” olarak nitelendirdi. [4][3]
Kaynağın Aktardığı Resmî Tutum
Ujjain Bölge Yöneticisi Raushan Kumar Singh, hasarın kaza sonucu oluştuğunu, binaya zarar verme niyeti olmadığını söyledi ve sosyal medyadaki toplumsal kışkırtıcı söylentilere inanılmaması çağrısı yaptı. Free Press Journal’a göre minare sökülürken bir vincin kayışı koptu. [5][6]
Hac Yolu ve Mahkeme Süreci
Kaynağın Aktardığı
Şahi Mescid, Çatri Çovk’ta, Hinduların kutsal saydığı Mahakaleşvar Tapınağı’nın neredeyse karşısında yer alıyor. Ujjain Belediyesi, 2028’de yapılacak Hindu hac festivali Simhastha Kumbh öncesinde yolu 15 metreye genişletiyor; caminin yola bakan bölümü güzergâhta kalıyor. Belediye 14, 25 ve 27 Ağustos’ta tebligat gönderdi, 1 Eylül’de son kararı verdi. [1][7]
Kaynağın Aktardığı Topluluk Görüşü
Caminin imamı Muhammed İbrahim’e göre cami vakıf malı olarak kayıtlı ve 1390 yılına, yani 636 yıl öncesine dayanıyor. Bazı haberler ise yapıyı yaklaşık yüz yıllık olarak tanımlıyor; mahkeme bu tarihi tespit etmedi. İmam, cemaatin daha önce kalkınma için dükkânlarını verdiğini ama camiden vazgeçemeyeceğini söyledi; cemaat temsilcileri yolun karşı taraftan genişletilmesini önerdi. [7][1]
Yargı Tespiti
Madhya Pradesh Yüksek Mahkemesi, cami yönetiminin itirazlarını 9 Eylül’de reddetti. Mahkeme, belediyenin usule uygun davrandığına ve anayasanın eşitlik, din özgürlüğü ve mülkiyet hükümlerinin ihlal edilmediğine hükmetti. Aynı yolda on tapınağın ve bir caminin bölümlerinin kaldırıldığını, kentte yaklaşık 80 dini yapı hakkında işlem yapıldığını belirterek caminin hedef alındığı iddiasını kabul etmedi. [1][2]
Cemaatin Direnişi ve Mutabakat
Kaynağın Aktardığı
27 Eylül gecesi bölgeye polis ve Hızlı Müdahale Gücü konuşlandırıldı, iş makineleri getirildi. Müslümanlar camide ve çevresinde toplanınca yıkım durduruldu. Protestocu Tauqeer Khan, iki haftadır camide nöbetleşe oturduklarını ve beş vakit namazın aksamadan kılındığını anlattı. [2][7]
Kaynağın Aktardığı Topluluk Görüşü
Indore’dan Müftü Cüneyd, Ujjain’de sırada 28 cami daha bulunduğunu ve daha önce yıkılmayacağı güvencesi verilen Tekye Camii’nin ansızın yıkıldığını söyledi. Müftü’ye göre “bir dini yerleştirmek için diğer dinlerin varlığını tamamen silmenin hiçbir anlamı yok.” [2]
Kaynağın Aktardığı
Gece varılan anlaşmanın ardından cemaat, 28 Eylül’de güzergâhta kalan bölümü kendi eliyle sökmeye başladı. Aynı gün protestolarda taş atıldı, polis cop ve biber gazı kullandı. Şehir Kadısı’na göre anlaşmayla kaldırılan bölüm yaklaşık bir metrelik bir kısım ve namaz kılınan ana salonu etkilemiyor. Maktoob’a göre cemaat bu bölümden ve minareden vazgeçti; minare, arkadaki tapınağın görünmesi için terasın başka bir yerinde yeniden yapılacak. [1][3][5]
Kaynağın Aktardığı Resmî Tutum
Ujjain Emniyet Müdürü Pradeep Sharma, cemaatin ve cami yönetiminin Simhastha 2028’i göz önünde bulundurarak tam bir mutabakat ve işbirliği içinde ilgili bölümü kendilerinin yıktığını söyledi. [1]
Onarım ve DinAtlas Değerlendirmesi
Kaynağın Aktardığı
Olaylar sırasında gözaltına alınanlardan dokuz kişi 12 Ekim’e kadar tutuklandı. Caminin çevresindeki yollar yedi gün sonra yeniden açıldı. Çatı dahil onarımlar hızla sürüyor ve masrafın tamamını cami yönetimi karşılıyor. Cami Başkanı Abdul Mannan, cami adına barkodla bağış toplayan dolandırıcılara karşı uyardı; yönetim hiçbir bağış kampanyası başlatmadı. [6][4]
DinAtlas Yorumu
DinAtlas, yaşananları din özgürlüğünün ağır bir ihlali olarak değerlendiriyor. Vakıf olarak kayıtlı, cemaatin nesillerdir ibadet ettiği bir caminin bir Hindu hac festivalinin yolu için kısmen yıkılması; cemaatin mahkemede kaybettikten ve polis kuşatması altında camisini kendi eliyle sökmek zorunda kalması; minarenin tapınağın görünmesi için yerinden edilmesi, ibadethanelerin dokunulmazlığına ve dinler arasında eşit muameleye aykırıdır. Cemaat temsilcilerinin sırada başka camilerin bulunduğunu ve verilen güvencelerin daha önce bozulduğunu söylemesi, olayın İslam’a ve Müslümanlara yönelik düşmanca bir örüntünün parçası olarak yaşandığını gösteriyor. Mahkeme ise aynı yolda tapınakların da etkilendiğini belirterek işlemi keyfî bulmadı; cemaatin istediği soruşturma ve minarenin yeniden yapılması, eşit muamelenin sınanacağı yer olacak. [1][2][3][4]
İlgili Sayfalar
Kaynaklar7
Her paragraf, ne tür bir ifade olduğunu ve hangi kaynağa dayandığını gösterir.
Ujjain Shahi Masjid Row: Why Is The Community Removing A Portion For Road Widening?
Kullanım Dayanağı: Haber kuruluşunun raporu; olgular ve tutumlar kaynak gösterilerek kendi sözlerimizle aktarılır.
MP: Ujjain Muslims sit inside historic Shahi Masjid to stop demolition amid heavy police deployment
Kullanım Dayanağı: Haber kuruluşunun raporu; olgular ve tutumlar kaynak gösterilerek kendi sözlerimizle aktarılır; kısa ifadeler çeviri olarak alıntılanır (UrhG § 51).
Ujjain Shahi Masjid’s dome, first floor damaged during minaret demolition; admin blames ‘machinery’, Muslims allege hasty action
Kullanım Dayanağı: Haber kuruluşunun raporu; olgular ve tutumlar kaynak gösterilerek kendi sözlerimizle aktarılır; kısa ifadeler çeviri olarak alıntılanır (UrhG § 51).
Ujjain Shahi Masjid minaret collapses during work; mosque committee alleges police, administration rushed demolition
Kullanım Dayanağı: Haber kuruluşunun raporu; olgular ve tutumlar kaynak gösterilerek kendi sözlerimizle aktarılır.
Ujjain Shahi Masjid Minar Removal: Part Of Mosque Damaged After Minar Collapses During Road Widening Work; Collector Appeals Against Rumours
Kullanım Dayanağı: Haber kuruluşunun raporu; olgular ve tutumlar kaynak gösterilerek kendi sözlerimizle aktarılır.
Ujjain Shahi Masjid Repair Fraudsters Seek Donations Through Barcodes, Committee Warns Of FIR
Kullanım Dayanağı: Haber kuruluşunun raporu; olgular ve tutumlar kaynak gösterilerek kendi sözlerimizle aktarılır.
Ujjain mosque demolition paused after overnight Muslim community protest
Kullanım Dayanağı: Haber kuruluşunun raporu; olgular ve tutumlar kaynak gösterilerek kendi sözlerimizle aktarılır.