Din ve Kamu Hayatı İzleme Portalı

Haber

Keşmir’de Vakıf Kurulunun Ortak Cuma Hutbesi Planına Âlimlerden ve Siyasetçilerden Tepki

Kurul Başkanı Bağlayıcı Bir Talimat Olmadığını Söylüyor; Muttahida Meclis-i Ulema Minberin Âlimlere Emanet Olduğunu Vurgulayarak Kendi Gönüllü Hutbe Programını Başlattı

Vakıf Kurulunun Kararı

Kaynağın Aktardığı

Hindistan yönetimindeki Cammu ve Keşmir’in Vakıf Kurulu, 10 Ekim’de Srinagar’daki merkez ofisinde müftü, imam ve hatiplerle bir toplantı yaptı. Toplantıda, kurula bağlı türbelerde, cuma camilerinde ve diğer dini kurumlarda okunacak cuma hutbeleri için ortak konuları belirleyecek bir “çekirdek komite” kurulmasına karar verildi. Komitenin konuları önceden belirleyip ilgili âlimlere iletmesi öngörülüyor. [1]

Kaynağın Aktardığı Resmî Tutum

Kurulun açıklamasına göre hutbe konuları, İslam’ın öğretileri doğrultusunda dini bilinç, ahlaki değerler, toplumsal uyum ve birlik üzerine yoğunlaşacak. Kurul Başkanı Darakhshan Andrabi, kararın toplumu ıslah etmeyi ve sosyal sorunlarla mücadeleyi amaçladığını söyledi. [1]

Kaynağın Aktardığı

Deccan Chronicle’ın aktardığına göre kurulun çevrimiçi toplantısına katılan Cammu’dan iki din adamı, bazı âlimlerin plana itiraz ettiğini, ancak Andrabi’nin kararın dört yıl önce alındığını söyleyerek itirazları geri çevirdiğini anlattı. Bu anlatım adı verilmeyen kişilere dayanıyor. [5]

Âlimlerin ve Siyasetçilerin Tepkisi

Kaynağın Aktardığı Topluluk Görüşü

Mirvaiz Ömer Faruk’un başkanlığını yaptığı Muttahida Meclis-i Ulema (MMU), 13 Ekim’de yaptığı açıklamada, yasal bir kurumun minberden ne söyleneceğini belirlemesi fikrinin bile kabul edilemez olduğunu bildirdi. MMU’ya göre minber bir emanettir; dini rehberlik, farklı mezheplerin ilmî geleneğine dayanan âlimlerin, imamların ve tanınmış dini kurumların alanıdır. [2]

Kaynağın Aktardığı Topluluk Görüşü

MMU, âlimlerin ortak dini ve toplumsal meseleler için gönüllü olarak bir araya gelmesiyle, devlete bağlı bir idari kurumun hutbe konusu belirlemeye çalışması arasında açık bir fark olduğunu vurguladı ve kurula vakıf mülklerinin yönetimi, bakımı ve korunmasıyla sınırlı kalma çağrısı yaptı. MMU’nun çatısı altında Encümen-i Evkaf Cami Mescid, Darululum Rahimiye, Cemiyet-i Ehl-i Hadis, Encümen-i Şeri Şiiyan ve Encümen-i Nusretü’l-İslam gibi farklı geleneklerden kuruluşlar bulunuyor. [2]

Kaynağın Aktardığı Resmî Tutum

Cammu ve Keşmir Başbakanı Ömer Abdullah, X’te paylaştığı mesajda planı “BJP’nin Müslümanların dini işlerine müdahale etmeye yönelik kabul edilemez bir girişimi” olarak nitelendirdi ve bunun hiçbir koşulda kabul edilmeyeceğini yazdı. [4]

Kaynağın Aktardığı

Halkın Demokratik Partisi (PDP) Genel Başkanı Mehbube Müfti de plana karşı çıkarak vakıf yönetiminin seçilmiş hükümete devredilmesini ve hutbelere ilişkin meselelerin Mirvaiz Ömer Faruk başkanlığındaki MMU’ya bırakılmasını istedi. [2]

Kurul Başkanının Açıklaması

Kaynağın Aktardığı Resmî Tutum

Kurul Başkanı Andrabi, 13 Ekim’de Srinagar’da düzenlediği basın toplantısında, ortak hutbeyi zorunlu kılan bir talimat çıkarılmadığını söyledi: “Talimat yok. Hiçbir yerde talimat yok.” Andrabi’ye göre hutbe konularını âlimler ve imamlar kendileri belirleyecek; çekirdek komiteyi de din önderleri oluşturacak. [4][3]

Kaynağın Aktardığı Resmî Tutum

Andrabi girişimin uyuşturucu bağımlılığı, intiharlar ve gençlerin sorunları gibi toplumsal meselelere odaklanmayı amaçladığını, BJP’nin ya da RSS’in bir rolü bulunmadığını söyledi. Bağlayıcı bir emir olmadığını belirterek kararın geri çekilmesi çağrılarını reddetti. [3]

MMU’nun Gönüllü Hutbe Programı

Kaynağın Aktardığı

MMU, 16 Ekim Cuma günü Keşmir Vadisi, Cammu, Çenab vadisi, Kargil ve Leh’teki cami ve imambargahlarda ilk ortak hutbesini “iman” konusuyla okuttu. Mirvaiz Ömer Faruk merkezi hutbeyi Çrar-ı Şerif’teki tarihi hankahta verdi. MMU üyelerine göre bu gönüllü program 15 Eylül’deki Ulema Konferansında kararlaştırılmıştı ve vakıf kurulunun girişimi üzerine hızlandırıldı. [5]

Kaynağın Aktardığı Resmî Tutum

Andrabi aynı gazeteye, tartışmanın bir yanlış anlamadan kaynaklandığını ve imamların hutbelerini belirlemekte serbest kalacağını söyledi. [5]

DinAtlas Yorumu

Tartışmanın merkezinde cuma hutbesinin içeriğini kimin belirleyeceği sorusu duruyor. Kurul, ortak konuların âlimlerden oluşan bir komitece seçileceğini ve bağlayıcı olmayacağını söylüyor. MMU ise devlete bağlı bir kurumun minbere konu önermesini dini özerkliğe müdahale olarak görüyor ve aynı toplumsal ihtiyaca kendi gönüllü programıyla cevap veriyor. İncelenen kaynaklarda yazılı bir kurul talimatı yer almıyor; çekirdek komitenin kurulup kurulmadığı henüz belli değil. [1][2][3][5]

Kaynaklar5

Her paragraf, ne tür bir ifade olduğunu ve hangi kaynağa dayandığını gösterir.

  1. Waqf Board to constitute Core Committee for uniform Friday sermons

    Haber YayınıGreater Kashmir2026-10-10Erişim: 2026-10-21

    https://www.greaterkashmir.com/srinagar/waqf-board-to-constitute-core-committee-for-uniform-friday-sermons-12664541

    Kullanım Dayanağı: Haber kuruluşunun raporu; olgular ve tutumlar kaynak gösterilerek kendi sözlerimizle aktarılır, alıntı yapılmaz.

  2. 'Not acceptable': MMU rejects Waqf Board's push for 'uniform sermons' during Friday prayers

    Haber YayınıGreater Kashmir2026-10-13Erişim: 2026-10-21

    https://www.greaterkashmir.com/jammu-kashmir/not-acceptable-mmu-rejects-waqf-boards-push-for-uniform-sermons-during-friday-prayers-12671810

    Kullanım Dayanağı: Haber kuruluşunun raporu; olgular ve tutumlar kaynak gösterilerek kendi sözlerimizle aktarılır, alıntı yapılmaz.

  3. No order on uniform Friday sermons, says Waqf chief Darakhshan Andrabi

    Haber YayınıGreater Kashmir2026-10-13Erişim: 2026-10-21

    https://www.greaterkashmir.com/jammu-kashmir/no-order-on-uniform-friday-sermons-says-waqf-chief-darakhshan-andrabi-12672056

    Kullanım Dayanağı: Haber kuruluşunun raporu; olgular ve tutumlar kaynak gösterilerek kendi sözlerimizle aktarılır, alıntı yapılmaz.

  4. J&K Waqf board chief denies reports about pushing for uniform Friday sermons

    Haber YayınıIANS (The Hans India)2026-10-13Erişim: 2026-10-21

    https://www.thehansindia.com/news/national/jk-waqf-board-chief-denies-reports-about-pushing-for-uniform-friday-sermons-1132148

    Kullanım Dayanağı: Haber kuruluşunun raporu; olgular ve tutumlar kaynak gösterilerek kendi sözlerimizle aktarılır; iki kısa ifade çeviri olarak alıntılanır (UrhG § 51).

  5. MMU Rolls Out Coordinated Friday Sermons Across J&K Amid Waqf Board Uniform-Khutba Row

    Haber YayınıDeccan Chronicle2026-10-16Erişim: 2026-10-21

    https://www.deccanchronicle.com/news/current-affairs/mmu-rolls-out-coordinated-friday-sermons-across-jk-amid-waqf-board-uniformkhutba-row-1996399

    Kullanım Dayanağı: Haber kuruluşunun raporu; olgular ve tutumlar kaynak gösterilerek kendi sözlerimizle aktarılır, alıntı yapılmaz.